پایگاه کتابداران ایران

بررسی تأثیر شیوه­های نمایه­سازی بر بهسازی بازیابی تصاویر با استفاده از موتور جستجوی گوگل

مشخصات
نگارش یافته توسط رحیمی، صالح
مجموعه: دانشگاه شهید چمران (دکتری)
منتشر شده در 23 شهریور 1392
تعداد بازدید: 537

دانشجو: صالح رحیمی

استاد راهنما: پروفسور مرتضی کوکبی

استادان مشاور: پروفسور فریده عصاره

دکتر علیرضا نوروزی

داوران خارجی: دکتر سعید رضایی شریف آبادی

دکتر حمید رضا جمالی

داوران داخلی: دکتر غلامرضا حیدری

دکتر علیرضا عصاره

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی تأثیر شیوه‏های نمایه‏سازی بر بهینه‏سازی بازیابی تصاویر با استفاده از موتور جستجوی گوگل می‏باشد.پژوهش حاضر از نوع پژوهش کاربردی است. روش پژوهش مورد استفاده، از نوع پژوهش مبتنی بر فناوری و نیمه تجربی است. نمونه پژوهش این مطالعه شامل 100 تصویر می‏باشد. هر تصویر 9 بار بر روی سایت اختصاصی با نشانی iiproject.ir بارنهاده شد. سایت اختصاص یافته شامل 9 پیوند (صفحه) با کدهای «عنوان تصویر»، «متن جایگزین تصویر»، «شرح حاشیه تصاویر به زبان فارسی»، «شرح حاشیه تصاویر به زبان انگلیسی»، «زبان مهارشده»، «زبان آزاد»، «اطلاعات قالب تصویر»، «اسم فایل» و «تصاویری که هیچ تغییری روی آن‏ها اعمال نشده» می­باشد. برای هر گروه از تصاویر ویژگی‏های خاص مفهومی منظور گردید. تحلیل شامل دو بخش و هر بخش شامل 9 پرسش پژوهش است: بخش نخست شامل بررسی تصاویر نمونه مورد پژوهش از طریق عملگرسایت (site:) و بخش دوم از طریق موتور جستجوی گوگل می‏باشد. تعداد تصاویر بازیابی شده بر اساس عملگر سایت 151 تصویر از کل تصاویر به کار رفته در پژوهش که تعداد 900 تصویر بوده است، می‏باشد. آماره خی‏دو جهت بررسی تفاوت فراوانی تعداد تصاویر بازیابی شده بر اساس کدهای مختلف معنی­دار بوده است و نشان می‏دهد که تعداد تصاویر بازیابی شده در کدهای مختلف، متفاوت بوده است. تخصیص عنوان و شرح حاشیه تصویر به زبان فارسی به ترتیب باعت افزایش رتبه و تعداد بازیابی تصاویر در مرحله بازیابی از طریق عملگر سایت می­شود.آزمون کروسکال‏والیس برای سنجش تفاوت میانگین رتبه‏های بازیابی تصاویر در 9 گروه معنی­دار و از این‏رو میانگین رتبه بازیابی تصاویر در گروه‏های نه‏گانه متفاوت است. در بخش دوم تحلیل، از 9 کد بازیابی در 4 کد که شامل: عنوان تصویر، متن جایگزین تصویر، اطلاعات قالب تصوير و تصاویری که هیچ تغییری روی آن‏ها اعمال نشده، هیچ‏گونه تصویری بازیابی نشده و بنابراین تحلیل روی 5 کد باقیمانده شامل: شرح حاشیه تصویر به زبان انگلیسی، شرح حاشیه تصویر به زبان فارسی، اسم فایل، زبان نمایه­سازی آزاد و زبان نمایه­سازی مهارشده صورت گرفته است. تعداد تصاویر بازیابی شده در این بخش شامل 417 تصویر است. از بین 5 کدی که تصاویر آن­ها بازیابی شده­ تخصیص شرح حاشیه تصویر بیشترین تأثیر را در بازیابی تصاویر از نظر تعداد داشته است. بنابراین در بارنهادن تصاویر به وبگاه­های مختلف توجه به این نکته باعث بازیابی بیشتر تصاویر از طریق موتور جستجوی گوگل می­گردد. آزمون خی‏دو برای سنجش تفاوت فراوانی تصاویر بازیابی شده در 5 کد مذکور معنی­دار است و نشان می‏دهد که در کدهای مختلف به طور معنی­داری تعداد متفاوتی تصویر بازیابی شده است. تخصیص شرح حاشیه تصویر به زبان انگلیسی بیشترین و تخصیص اسم فایل به تصاویر کمترین تأثیر را در رتبه بازیابی تصاویر در نمونه پژوهش دارد. آزمون کروسکال والیس برای سنجش تفاوت رتبه‏های گروه‏های پنج‏گانه، معنی­دار است. پیشنهاد می­شود نمایه­سازان و مدیران وبگاه­ها در استفاده از تصاویر متغیرهای تأثیرگذار را مد نظر قرار دهند. 

 

کلیدواژه‌ها: نمایه‏سازی تصاویر، ذخیره و بازیابی تصاویر، نمایه‏سازی مفهوم-محور، نمایه‏سازی محتوا-محور، فاکسونومی، رده‏بندی مردمی، نمایه‏سازی مشارکتی، موتور جستجوی گوگل، وبگاه دانشگاهی.

امکان سنجی به کارگیری الگوی ملزومات کارکردی پیشینه های کتابشناختی (اف. آر. بی. آر.) ایفلا در پیشینه های کتابشناختی فارسی

مشخصات
نگارش یافته توسط زین العابدینی، محسن
مجموعه: دانشگاه شهید چمران (دکتری)
منتشر شده در 31 مرداد 1392
تعداد بازدید: 529

نویسنده: محسن حاجی زین العابدینی

استاد راهنمای اول: دکتر عبدالحسین فرج پهلو

استاد راهنمای دوم: دکتر مرتضی کوکبی

استاد مشاور: دکتر رحمت الله فتاحی

سال نگارش: 1389

كليد واژه ها:

ملزومات كاركردي پيشينه هاي كتابشناختي (اف.آر.بي.آر.)؛ پيشينه هاي كتابشناختي فارسي؛
فهرستنويسي؛ شاهنامه؛ نهج البلاغه؛ پياده سازي اف.آر.بي.آر.

چكيده:

الگوي "ملزومات كاركردي پيشينه هاي كتابشناختي (اف.آر.بي.آر.)" يك الگوي مفهومي رابطه-موجوديت است كه توسط ايفلا، با هدف تعيين حداقل كاركردهاي فهرست بر اساس نيازهاي مخاطبين ايجاد شده است. اين الگو از چهار جزء اصلي كه عبارتند از: موجوديت ها، ويژگ يها، روابط و فعالي تهاي كاربران تشكيل شده است. در اين پژوهش، امكان سنجي پياده سازي اين الگو در محيط كتابخانه ها و فهرستهاي رايانه اي ايران مورد بررسي قرار گرفته است. هدف اصلي پژوهش اين بوده كه ضمن بررسي وضعيت موجود پيشينه هاي كتابشناختي فارسي از نظر هم خواني با اف.آر.بي.آر.، رويكردها و راهكارهاي ممكن براي پياده سازي بهينه الگو در پيشينه هاي بومي ايران را بررسي نمايد. جامعه پژوهش حاضر را 3502 پيشينه موجود در كتابشناسي ملي ايران براي دو اثر "شاهنامه" و "نهج البلاغه" تشكيل داده است. از بين جامعه پژوهش بالا 365 پيشينه به روش نمونه گيري تصادفي منظم انتخاب شده و مورد بررسي قرار گرفته است. انواع منابع مورد بررسي عبارت بودند از: كتاب ها، منابع ديداري و شنيداري، منابع جغرافيايي، پايان نامه ها، كتاب هاي چاپ سنگي، نسخه هاي خطي و پيايندها. روش پژوهش مورد استفاده، روش پيمايشي بوده و اطلاعات لازم از طريق دو سياهه وارسي براي شاهنامه و نهج البلاغه گردآوري شده است.
همچنين به منظور تعيين ويژگيهاي الگوي مناسب براي اف.آر.بي.آر.سازي در كشور، تعداد 18 طرحِ پياده سازي اف.آر.بي.آر. در دنيا مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است. نتايج حاصله نشان ميدهد كه برخي از ملزومات ذكرشده در الگوي اِف.آر.بي.آر. در پيشينه هاي كتابشناختي فارسي موجود است و در برخي زمينه ها، به دلايلي مانند عدم رعايت صحيح اصول فهرستنويسي، قواعد فهرستنويسي مورد استفاده (آنگلوامريكن)، ساختار نرم افزارهاي كتابخانه اي مورد استفاده و عدم توجه به روابط و خانواده كتابشناختي در فهرست ها، كاستي هايي وجود دارد. نتايج پژوهش نشان ميدهد كه روش مناسب براي پياده سازي الگوي اِف.آر.بي.آر. در ايران، روش تطبيقي است. به اين معنا كه پيشينه هاي موجود حفظ و ضمن تطبيق با الگوي اِف.آر.بي.آر. نسبت به رفع كاستيهاي احتمالي اقدام شود. در بخش ديگري از پژوهش، 16 چالش مهم براي پياده سازي الگو، و در بخش ويژگي هاي الگو نيز، 8 ويژگي الگوي مناسب براي پياده سازي اف.آر.بي.آر. در ايران شناسايي و معرفي شد.

بررسی تناسب محتوای داستان های تالیفی ایرانی برای کودکان و نوجوانان گروه سنی ج با مهارت ها و مولفه های تفکر انتقادی

مشخصات
نگارش یافته توسط مکتبی فرد، لیلا (رویا)
مجموعه: دانشگاه شهید چمران (دکتری)
منتشر شده در 08 مرداد 1392
تعداد بازدید: 550

نویسنده: لیلا (رویا) مکتبی فرد

استاد راهنما: مرتضی کوکبی

استاد مشاور اول: عباس حری

استاد مشاور دوم: مرتضی خسرونژاد