پایگاه کتابداران ایران

بررسی ساختار سازمانی مراکز اطلاع رسانی مهم دنیا و ارائه الگوی بهینه جهت مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی

مشخصات
نگارش یافته توسط کشتی رانی, شقایق
مجموعه: دانشگاه شهید چمران
منتشر شده در 16 ارديبهشت 1392
تعداد بازدید: 637

نام نويسنده: کشتی رانی, شقایق

تاریخ فارغ التحصیلی: 1378                                  

تعداد صفحه: 180

  

چکیده:

مهمترین عامل در کارکرد مؤثر هر سازمان طراحی ساختار است. ساختار یک سازمان را می توان مجموعه راههایی دانست که طی آنها فعالیتهای سازمان به وظیفه های شناخته شده تقسیم و میان این وظیفه ها هماهنگی تأمین شود. تاکنون مراکز اطلاع رسانی متعددی در سطح کشور بوجود آمده است که اینگونه مراکز به ذخیره و بازیابی اطلاعات به شیوه های گوناگون می پردازند. پژوهش حاضر نیز به منظور ارائه ساختار سازمانی مناسب برای مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی صورت گرفته است. در این پژوهش ساختار سازمانی فعلی مرکز و نقاط قوت و ضعف آن با استفاده از روش های مصاحبه و مشاهده مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین برای ارائه الگویی مناسب، مؤثر و منطبق با تحولات نوین، ساختار سازمانی مراکز اطلاع رسانی معتبری در کشورهای کانادا، ژاپن، کره جنوبی و هند نیز مورد مطالعه قرار گرفت. از بررسی خصوصیات ساختار سازمانی این مراکز و مقایسه نتایج حاصل با عملکردهای فعلی مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی و نیز با توجه به یافته های حاصل از مصاحبه ها و مشاهدات، مشترکات و تفاوتهای ساختارهای مراکز خارجی و مرکز اطلاع رسانی جهاد سازندگی مشخص شد. در راستای رسیدن به الگویی مطلوب و منطبق با ویژگیهای مرکز اطلاع رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی، در نهایت یک الگوی ماتریسی از نوع ادهوکراسی برای این مرکز پیشنهاد شد.

 

ارائه الگویی مناسب براي ارتقاء كيفی وب سايت كتابخانه ملّي جمهوري اسلامي ايران از طريق تحليل محتوايي و ساختاري ويژگيهاي وب سايتهاي كتابخانه هاي ملي جهان با استمداد از نظرات صاحب نظران ايرانی

مشخصات
نگارش یافته توسط مرادمند, علی
مجموعه: دانشگاه شهید چمران
منتشر شده در 16 ارديبهشت 1392
تعداد بازدید: 655

 

نام نويسنده: مرادمند, علی

استاد راهنما: دكتر فريده عصاره

مقطع: کارشناسی ارشد

چکيده:

 

     این پژوهش برای ارائة وب سایتی مناسب با نیازهای کاربران و اهداف و سیاستهای کتابخانة ملّی انجام شده است. پژوهش حاضر به روش تحلیل محتوا انجام شده است. موارد مورد پژوهش در این بررسی 58 وب سایت کتابخانة ملّی است و ابزار گردآوری اطلاعات سیاهة وارسی و شبکة جهانگستر وب می باشد. سیاهة وارسی اولیّه در قالب 69 سؤال در طیف لیکرت و یک سؤال باز به متخصِّصان وصاحبنظران ایرانی ارسال شد تا ویژگیهای ساختاری و محتوایی مندرج در آن را الویَّت بندی کنند. طبق نظر صاحبنظران ایرانی میزان اهمیَّت ویژگیهای مندرج در سیاهة وارسی بطور متوسط بین عدد 4 به معنی زیاد مهمّ و 5 به معنی خیلی زیاد مهمّ قرار دارد. فقط 18 ویژگی میانگین کمتر از 4 داشتند. پس از جمع آوری سیاهة وارسی اولیّه و تجزیه و تحلیل آن، سیاهة وارسی نهایی با 66 ویژگی اعم از ساختاری و محتوایی طرّاحی گردید. و همة وب سایتهای مورد مطالعه بر اساس آن مورد ارزیابی قرار گرفتند. بعلاوه واژگان مترادف شناسایی شده و واژگان پذیرفته شده تعیین گردیدند. بررسی وضعَّیت موجود وب سایتها و وضعَّیت مطلوب از دیدگاه صاحبنظران ایرانی نشان داد که در طرّاحی وب سایتهای کتابخانه های ملّی به نیاز کاربران و اهداف و سیاستهای  کتابخانه های ملّی به اندازة کافی  و لازم توجه نشده است. ویژگیهای ساختاری  و محتوایی مهمّ شناسایی شده و کشورهایی که پر بسامدترین وب سایتها را داشتند، مشخص شدند. وب سایت کتابخانة کنگرة آمریکا 80%، وب سایت کتابخانة ملّی انگلستان 74%، و دانمارک و مالزی 72% با سیاهة وارسی مطابقت داشته و به ترتیب رتبة اول تا سوم را دارند. وب سایت کتابخانة ملّی جمهوری اسلامی ایران با 51% مطابقت رتبة 12 را دارد.

 

بررسي زير ساخت اطلاعاتي دانشگاه شهيد چمران و مقايسه آن با استانداردهاي مربوطه و ارائه طرح پيشنهادي نظام جامع اطلاع رساني براي اين دانشگاه

مشخصات
نگارش یافته توسط عظيمي, محمد حسن
مجموعه: دانشگاه شهید چمران
منتشر شده در 16 ارديبهشت 1392
تعداد بازدید: 658

نام نويسنده: عظيمي, محمد حسن

استاد راهنما: دكتر عبدالحسين فرج پهلو

درجه تحصيلي: كارشناسي ارشد

تعداد صفحه: 158ص

چكيده:

دانشگاه از نهادهاي توليد كننده اطلاعات است. درجريان توليد اطلاعات در دانشگاه ، چرخه اطلاعات مي بايست ازنظم و پويائي برخوردار باشد تا بتواند نيازهاي اطلاعاتي اساتيد و دانشجويان را به شكلي مطلوب تامين نمايد. پويايي مورد نظر در چرخه اطلاعات مستلزم وجود يك زيرساخت محكم و منطبق بر نيازهاي جاري و آتي سازمان دانشگاه با تمام اهداف از پيش تعيين شده آن مي باشد. در پژوهش حاضر وضعيت زير ساخت نظام اطلاعاتي دانشگاه شهيد چمران ابتداءمورد شناسائي قرارگرفته و سپس با استاندارد كتابخانه هاي دانشگاهي ايران تطبيق داده مي شود. براي اين كار، ابتداء عناصر لازم در يك زيرساخت نظام اطلاعاتي مشخص گرديد. سپس وضعيت اين عناصر در جامعة مورد بررسي مورد سنجش قرار گرفت. اين عناصر به دو گروه مادي و معنوي تقسيم گرديد. عناصر مادي شامل: منابع اطلاعاتي، بودجه ، فضا، تجهيزات، امكانات مادي و نيروي انساني مي شود و عناصر معنوي نيز مجموعه قوانين، آئين نامه ها، دستور العملها، اهداف ، خط مشي و سياسهاي اجرايي مورد نياز در بهره برداري از نظام را شامل مي گردد.

نتايج بررسي انجام گرفته در اين پژوهش در خصوص عناصر فوق حكايت از عدم انطباق آنها با استانداردهاي مربوطه دارد. براساس يافته هاي اين پژوهش، پژوهشگر ضمن ارائه پيشنهاداتي براي بهبود وضع موجود و سامان بخشيدن به فعاليتهاي جاري اطلاع رساني، طرحي براي نظام اطلاعاتي دانشگاه شهيد چمران ارائه نمود. در اين طرح، يك شوراي عالي سياستگذاري براي ساماندهي و توسعه فعاليتهاي اطلاع رساني پيشنهاد شده است كه متشكل از پنج كميته اجرائي مي باشد. اين كميته ها بر اساس وظايفي كه براي آنها تعريف شده است، به ساماندهي و اصلاح وضع موجود تا رسيدن به سطح مطلوب و فعليت يافتن يك نظام جامع و كامل اطلاعاتي مي پردازند.

 

بررسي ويژگي‌هاي ساختاري و محتوايي صفحات‌خانگي كتابخانه‌هاي مركزي دانشگاههاي ايران و كشورهاي امريكا، كانادا و استراليا به منظور ارائه يك الگوي بهينه جهت طراحي صفحات‌خانگي كتابخانه‌هاي مركزي دانشگاههاي ايران

مشخصات
نگارش یافته توسط صابری, مريم
مجموعه: دانشگاه شهید چمران
منتشر شده در 16 ارديبهشت 1392
تعداد بازدید: 697

نام نويسنده: صابری, مريم

درجه‌تحصيلي: كارشناسي‌ارشد

استاد راهنما: دكتر عبدالحسين فرج‌پهلو

چكيده:

 هدف اصلي پژوهش حاضر دست‌يابي به يك الگوي بهينه جهت طراحي صفحات‌خانگي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران مي‌باشد. اين پژوهش از نوع توصيفي و روش آن تركيبي از مطالعه كتابخانه‌اي و روش پيمايشي است. ابزار گردآوري داده‌ها در اين پژوهش عبارتست از: 1- مطالعه كتابخانه‌اي: به منظور يافتن معياري جهت طراحي وب سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران 2- سياهه‌وارسي: به منظور مقايسه وب‌سايت‌هاي كتابخانه هاي دانشگاهي ايران با كشورهاي خارجي استراليا، كانادا و امريكا
3- مقياسي جهت نظرسنجي از كاربران وب‌سايت كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران و متخصصين طراح وب‌سايت. جامعه پژوهش عبارتست از: 1- كليه وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران (تابع وزارت علوم، تحقيقات و فن‌آوري) و 15 وب‌سايت كتابخانه دانشگاهي كشورهاي استراليا، كانادا و امريكا (5 وب‌سايت براي هر كشور) كه به‌طور تصادفي انتخاب شده‌اند 2- دانشجويان تحصيلات تكميلي دانشگاههاي شهيد چمران اهواز، صنعتي‌شريف و هنر تهران به عنوان نمونه‌اي از كل كاربران وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي كشور 3- متخصصين طراح وب‌سايت.

يافته‌هاي پژوهش نشان دادند كه از لحاظ كمّي تعداد وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي در كشور ما در حال افزايش است. به منظور ارائه معياري جهت بررسي ويژگي‌هاي ساختاري و محتوايي وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي، پژوهشگر با استفاده از تعاريفي كه توسط “هويزينگ” و “رابينز و استيليانو” در دو مقاله جداگانه از ويژگي‌هاي ساختاري و محتوايي به‌عمل آمده بود، مدلي را ارائه كرد و سپس براساس اين مدل ويژگي‌هاي ساختاري و محتوايي وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران و كشورهاي امريكا، كانادا و استراليا را با يكديگر مقايسه نمود. نتايج اين مقايسه نشان داد كه تفاوت زيادي در بين وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران با همتايان خارجي آنها وجود دارد. همچنين بررسي نتايج حاصل از آزمون خي نيز نشان داد كه اگر چه تفاوت در بين ويژگي‌هاي ساختاري وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران باكشورهاي خارجي در مقايسه با كشورهاي خارجي تا حدي بيشتر است (43 مورد ويژگي ساختاري در برابر 41 مورد ويژگي محتوايي)، اما شدت و درجه تفاوت در بين ويژگي‌هاي محتوايي به مراتب بيشتر از ويژگي‌هاي ساختاري است ( p < 0/05). نقش خدمات‌رساني در وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران در سطح بسيار نازلي قرار دارد و به نقش اطلاع‌رساني در مقايسه با نقش خدمات‌رساني توجه بيشتري شده است. نتايج حاصل از آزمون تحليل عامل نيز نشان داد كه از ديد كاربران ايراني ويژگي‌هاي مطرح در طراحي وب‌سايت كتابخانه‌اي در سه گروه (عامل) قرار مي‌گيرند و در اين بين ويژگي‌هاي محتوايي بيشتر از ويژگي‌هاي ساختاري مورد توجه كاربران واقع شده‌اند به طوريكه از ميان 30 ويژگي استخراج شده توسط آزمون تحليل‌عامل، 21 ويژگي محتوايي و تنها 9 ويژگي ساختاري بودند. همچنين نتايج حاصل از آزمون تحليل‌واريانس يك‌راهه و آزمون پيگيري شفه نشان دادند كه ميان نظرات و نيازهاي كاربران دانشگاه صنعتي شريف با نظرات و نيازهاي كاربران دو جامعه ديگر پژوهش‌ (شهيد چمران اهواز و هنر تهران) در عامل اول و دوم تفاوت وجود دارد. نظرسنجي از متخصصين طراح وب‌سايت نيز نشان‌دهنده اهميت ويژگي‌هاي محتوايي نسبت به ويژگي‌هاي ساختاري در هنگام طراحي وب سايت كتابخانه است. در پايان پژوهشگر براساس يافته هاي بدست آمده الگويي را جهت طراحي وب‌سايت‌هاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران ارائه كرده است.

 

بررسي ديدگاه اعضاي هيأت علمي دانشگاه شهيدچمران اهواز به تفكيك گروهها درباره اهميت و ميزان استفاده ازمجلات علمي موجود، تكميل اين مجلات و جايگزيني مجلات چاپي با شكل الكترونيكي آن

مشخصات
نگارش یافته توسط عبداللهی, ام البنين
مجموعه: دانشگاه شهید چمران
منتشر شده در 16 ارديبهشت 1392
تعداد بازدید: 660

 

نام نويسنده: عبداللهی, ام البنين

استاد راهنما: دکتر زاهد بيگدلی

 چکيده:

نتايج پژوهش  نشان داد كه 40 درصد ازاعضاي هيأت علمي نقش مجلات علمي چاپي و الكترونيكي را درارتقاي سطح علمي خود زياد و اكثريت آنها مطابقت اين دسته ازمنابع اطلاعاتي را با نيازهاي اطلاعاتي خود كم ارزيابي كرده اند. اكثريت پاسخگويان، ميزان موافقت خود را با افزايش اشتراك مجلات علمي الكترونيكي همراه با توقف اشتراك مجلات علمي چاپي متوسط گزارش كرده اند. 8/42 درصد ازپاسخگويان، نقش مجلات علمي الكترونيكي را درارتقاي سطح علمي زياد گزارش كرده اند و تنها 9/5 درصد ازافراد، نقش مجلات علمي الكترونيكي را درارتقاي سطح علمي خود كم گزارش نموده اند. همچنين 8/42 درصد ازپاسخگويان، ميزان اهميت مجلات الكترونيكي را بسيارزياد و تنها 1/2 درصد نظرشان درمورد ميزان اهميت مجلات علمي الكترونيكي كم بود.

دراين پژوهش، علت عدم استفاده ازمجلات علمي الكترونيكي، سرعت كم شبكه و مشكل بودن دسترسي به اطلاعات و عدم آشنايي با شيوه هاي جستجوي اطلاعات بيشترين توزيع فراواني را داشته است. مهمترين دلايل استفاده ازمجلات علمي چاپي، ازنظرپاسخگويان عبارتنداز: سهولت استفاده، قابليت تورق يا مرور سريع متون، آشنايي با شكل مدرك و امكان خط كشيدن زيرمتون براي تأكيد برآنها، دوام بهتراطلاعات. ازطرفي، مهمترين دلايل استفاده ازمجلات علمي الكترونيكي ازديدگاه پاسخگويان عبارتنداز: ارائه و نمايش متون به صورت تازه و امكان تعامل با كاربر، تازه بودن اطلاعات دريافتي، امكان استفاده ازقابليتهاي خاص جستجو و بازيابي متون، سرعت دستيابي. وي درپايان پژوهش خود پيشنهاد كرد كه درمجموعه سازي منابع كتابخانه هاي دانشگاه، مجلات علمي با توجه به نيازهاي اطلاعاتي اعضاي هيأت علمي ازنظرات اساتيد گروههاي مختلف آموزشي درقالب كميته هاي انتخاب، خريد و اشتراك منابع جديد استفاده بيشتري صورت گيرد.

 

  1. پيشنهاد يک مجموعه قواعد فهرست نويسی استاندارد مطابق با ويژگيهای کتابشناختی ايران و زبان فارسی ازطريق مقايسه دستنامه قواعد فهرست نويسی با کتاب قواعد فهرست نويسی انگلو-امريکن
  2. ارائه الگويي براي ويژگيهاي نمايشي و رابط كاربري در اپكهاي وب بنياد كتابخانه اي بر اساس ملاكهاي موجود جهاني و نظرات صاحب نظران به منظور بررسي تطبيقي اپكهاي وب بنياد موجود در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني ايران
  3. تأثير اجراي برنامه آموزش استفاده از كتابخانه بر توانايي استفاده از كتابخانه توسط دانشجويان تحصيلات تكميلي دانشگاه شهيد چمران اهواز
  4. طراحي درگاهي براي مجلات الكترونيكي رايگان، ويژه دانشگاه شهيد چمران اهواز، بر اساس نظرات دانشجويان تحصيلات تكميلي دانشگاه در مورد اين مجلات