پایگاه کتابداران ایران

بررسي و تجزيه و تحليل وضعيت استفاده دانش‌آموزان دوره متوسطه شهر شيراز از كتابخانه‌های عمومی

مشخصات
نگارش یافته توسط زال زاده، ابراهیم
مجموعه: دانشگاه تربیت مدرس
منتشر شده در 26 خرداد 1392
تعداد بازدید: 716

دانشجو: ابراهیم زال زاده

استاد راهنما: یحیی دوستدار

استاد مشاور: غلامرضا فدایی عراقی

مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد

سال انتشار: 1373

چکیده:

هدف اصلي تحقيق "بررسي و تجزيه و تحليل وضعيت استفاده دانش‌آموزان دوره متوسطه شهر شيراز از كتابخانه‌هاي عمومي مي‌باشد. براين اساس اطلاعات آماري لازم بوسيله پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده جمع‌آوري گرديد. براي انجام پژوهش 800 دانش‌آموز شاغل به تحصيل در دبيرستانها 150 مراجعه كننده دانش‌آموز در كتابخانه‌هاي عمومي، 100 دبير مرد دبيرستانهاي پسرانه و 19 نفر از كتابداران كتابخانه‌هاي عمومي انتخاب و جنبه‌هاي مختلف بهره‌برداري و استفاده، علايق و نيازهاي مطالعاتي، ميزان وجود منابع مورد علاقه دانش‌آموزان و وضعيت فعاليتهاي فوق برنامه‌اي كتابخانه‌ها مورد بررسي قرار گرفت . همچنين مشاركت معلمان و كتابداران در استفاده دانش‌آموزان از كتابخانه‌ها نيز مطالعه شد. تجزيه و تحليل اطلاعات جمع‌آوري شده چهار فرضيه كه تحقيق با آنها آغاز شد را تاييد كرد : 1 - كمتر از 30 درصد از دانش‌آموزان از منابع كتابخانه‌هاي عمومي استفاده مي‌كنند. 2 - كمتر از 50 درصد از منابع كتابخانه‌اي عمومي متناسب به نيازهاي مطالعاتي دانش‌آموزان است . 3 - كمتر از 20 درصد از كادر آموزشي دانش‌آموزان را به كتابخانه‌ها ارجاع مي‌دهند. 4 - كمتر از 30 درصد از كتابخانه‌هاي عمومي داراي فعاليتهاي فوق برنامه‌اي مفيد و جذاب هستند. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه : 1 - كتابخانه‌هاي عمومي صرفا" به منظور مطالعه كتب درسي و متون شخصي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. 2 - بيش از 3.4 دانش‌آموزان دبيرستاني بدلائل مختلف از كتابخانه‌هاي عمومي استفاده نمي‌كنند. 3 - دانش‌آموزان جنوب شهر بيشتر از ساير نواحي شهر از كتابخانه‌ها استفاده مي‌كنند. 4 - موضوعات ورزشي، داستاني، علمي فني و هنري به ترتيب از مهمترين موضوعات مورد علاقه دانش‌آموزان بوده است . 5 - تنها در حدود 1.4 دانش‌آموزان با برگه‌دان و نحوه استفاده از كتابخانه آشنا بوده‌اند. 6 - بيش از 80 درصد از دانش‌آموزان ادعا كرده‌اند كه معلمان آنها را به كتابخانه ارجاع نمي‌دهند. 7 - فقط 5 درصد از كتابداران كتابخانه‌هاي عمومي در رشته كتابداري تحصيل كرده‌اند. 8 - تقريبا" 70 درصد از كتابداران داراي تحصيلات دانشگاهي نبوده‌اند. 9 - تنها نيمي از رؤساي كتابخانه‌ها مدارج علمي، بالاتر از ديپلم داشته‌اند. 10 - كتابخانه‌هاي عمومي از نظر ساختمان، تعداد، مساحت ، مجموعه، ميز و صندلي، پرسنل و امكانات در وضعيت نامطلوب هستند و با استانداردهاي بين‌المللي فاصله بسيار عميقي دارند.

بررسي رفتار اطلاع‌يابي اعضاء هيئت علمي رشته مهندسي مكانيك در كسب اطلاعات تخصصي در پنج دانشگاه شهر تهران

مشخصات
نگارش یافته توسط دیلمقانی، میترا
مجموعه: دانشگاه تربیت مدرس
منتشر شده در 26 خرداد 1392
تعداد بازدید: 629

نام نویسنده: دیلمقانی، میترا 

استاد راهنما: مهرانگیز حریری

مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد

سال انتشار: 1380

چکیده:

هدف مطالعه بررسي رفتار اطلاع‌يابي اعضاء هيات علمي رشته مهندسي مكانيك است و در آن از ررورش تحقيق توصيفي استفاده شده است . اطلاعات لازم بوسيله پرسشنامه از اعضاء هيات علمي رشته مكانيك پنج دانشگاه شهر تهران جمع‌آوري شد. از 150 پرسشنامه توزيع شده، 68درصد تكميل و برگردانده شد. در تجزيه و تحليل يافته‌ها از آزمونهاي آناليز واريانس ، تحليل فاصله‌اي LSD و جداول توافقي استفاده شد. فرضيه‌هاي پژوهش عبارتند از: - بين استفاده اعضاء هيئت علمي رشته مهندسي مكانيك از اطلاعات با منابع و روشهاي كسب اطلاع و دستيابي آنها به اطلاعات رابطه معني‌داري وجود دارد. - بين تجربه، مدرك تحصيلي و نوع كار اعضاء هيات علمي و رفتار اطلاع‌يابي آنها رابطه معني‌داري وجود دارد. فرضيه اول رد و فرضيه دوم در مواردي تاييد شد. نتايج نشان داد كه: پنجاه و پنج‌درصد اعضاء هيات علمي در گروههاي كمتر از 10 سال تجربه قرار دارند. از لحاظ مدرك تحصيلي بيش از 70درصد داراي مدرك دكترا و بالاتر هستند. بيشتر آنها در گروههاي آموزشي پژوهشي قرار دارند(76درصد). بيشترين انگيزه آنها در جستجوي اطلاعات روزآمد كردن اطلاعات تخصصي و افزايش مطلوبيت كارآيي در تدريس مي‌باشد. اساتيدي كه داراي مدرك دكترا و بالاتر هستند نسبت به ساير گروهها، انگيزه بيشتري جهت تهيه و انتشار مطالب علمي دارند(85درصد). در ضمن اساتيدي كه داراي فعاليتهاي توام آموزشي و پژوهشي هستند، انگيزه قوي‌تري جهت تهيه و انتشار مطالب علمي و فني عنوان شده است و بيشترين استفاده‌كنندگان نتايج تحقيقات تجربي گروههاي دكترا و بالاتر (80درصد) هستند. بيشتري منبع مورد استفاده آنها، كتب و نشريات ادواري است . مهمترين كانالهاي غيررسمي مورد استفاده اساتيد، حضور در گردهمايي‌هاي علمي داخل، تماس با همكاران داخل كشور و استفاده از تجارب شخصي است . بيشترين استفاده‌كنندگان از كانالهاي تماس با همكاران خارج از كشور و نيز حضور در گردهماييهاي علمي و فني خارج از كشور را گروههاي دكترا و فوق دكترا تشكيل مي‌دهند. اساتيد شاغل در گروههاي آموزشي و پژوهشي مهمترين استفاده‌كنندگان كانالهاي غيررسمي هستند. شصت درصد جامعه مورد مطالعه به اولويت منابع رسمي معتقد هستند و بيشتري روش جستجوي اساتيد، استفاده از برگه‌دان، مشاهده مستقيم قفسه‌ها و استفاده از استنادها و ماخذ است . هشتاد و سه درصد اساتيدي كه داراي وظايف آموزشي پژوهشي هستند استفاده‌كنندگان استنادها و ماخذ هستند. بيش از 30درصد اساتيد از پايگاههاي كامپيوتري جهت جستجوي اطلاعات استفاده مي‌كنند و بيشترين استفاده‌كنندگان آن در گروههاي زير 10 سال تجربه قرار دارند. هفتاد و هشت درصد اساتيد جهت جمع‌آوري اطلاعات از ديگران كمك مي‌گيرند و كتابداران نقش ضعيفي را در جستجوي اطلاعات بعهده دارند. به نظر 80 درصد اساتيد، كتابخانه داراي ارزش متوسط به بالاست و هر چقدر ميزان تجربه اساتيد بيشتر باشد، ارزش كتابخانه در نزد آنها بيشتر مي‌شود. پنجاه و سه درصد اعضاء از كامپيوتر استفاده مي‌كنند و بيشترين تعداد استفاده‌كنندگان در گروههاي باتجربيه كمتر از 10 سال قرار دارند. در ضمن اساتيدي كه داراي مدارك دكترا و بالاتر هستند بيشتر از ساير گروهها از امكانات كامپيوتري استفاده مي‌كنند. هشتاد و سه درصد اساتيد در امر دستيابي به منابع مورد نياز دچار مشكل هستند و مهمترين عامل آن، نبودن منبع در كتابخانه و به موقع نرسيدن اطلاعات مورد نياز مطرح شده است .


        • مطالعه بر روي رفتار اطلاع يابي استفاده كنندگان، كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني در انجام اصلاحات و تغييرات سازنده در خدمات و منابع ياري مي رساند از آنجا كه انجام چنين مطالعاتي منجر به شناخت الگوهاي رفتاري گروههاي مختلف مي گردد، با آگاهي از اين الگوها كتابخانه ها قادر به برنامه ريزيهاي صحيح و متناسب با نياز استفاده كنندگان خواهد شد. بنابراين با توجه به گسترش و كثرت استفاده كنندگان و وجود تخصص هاي گوناگون و تفاوت الگوهاي رفتاري گروههاي مختلف، انجام مطالعه بر روي رفتارهاي اطلاع يابي ساير گروههاي فني و مهندسي و نيز گروههاي مختلف علوم پايه و علوم انساني و اجتماعي ضروري به نظر مي رسد.

        • به نظر مي رسد كه رفتار اطلاع يابي اساتيد با دانشجويان متفاوت باشد، لذا مطالعه بر روي گروههاي دانشجويان، اساتيد، محققان مي توانند نتايج با ارزشي را براي كتابخانه ها در امر تصميم گيري بر روي نظامها و روشها موجود در اين مراكز به همراه داشته باشد.

مطالعهء رفتارهاي اطلاع‌يابي متخصصان مراكز تحقيقات مهندسي وزارت جهاد سازندگي در كسب اطلاعات علمي و فني

مشخصات
مجموعه: دانشگاه تربیت مدرس
منتشر شده در 26 خرداد 1392
تعداد بازدید: 668

استاد راهنما: طاهره علومی

مقطع تحصیلی :کارشناسی ارشد
سال انتشار : 1376

چکیده:

هدف تحقيق مطالعهء رفتارهاي اطلاع‌يابي متخصصان مراكز تحقيقات مهندسي وزارت جهاد سازندگي است كه در اين پژوهش از روش توصيفي استفاده شد. اطلاعات مورد نياز از طريق پرسشنامه جمع‌آوري گرديد كه از مجموع 302 پرسشنامه ارسالي 87/4 درصد تكميل و عودت داده شد و براي تجزيه و تحليل داده‌ها از آزمون استقلال كاي اسكور (X2) و جداول توافقي استفاده شد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه در بعضي موارد بين مدرك تحصيلي، سابقه كار و زمينه فعاليت با رفتارهاي اطلاع‌يابي متخصصان رابطه معني‌داري وجود دارد، 43 مورد فرضيه‌هاي تحقيق تاييد شده‌اند. بيشترين تعداد متخصصان (43/6 درصد) در مركز تحقيقات مهندسي تهران فعاليت دارند. بيشترين درصد فراواني مربوط به مدرك كارشناسي با 65/5 درصد است . غالب متخصصان 4 تا 6 سال سابقه كار دارند. بيشترين محل تامين اطلاعات تخصصي متخصصان در درجه اول با 85/7 درصد استفاده از ساير كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني است . بالاترين انگيزه در جستجوي اطلاعات در نزد اكثر متخصصان (81/9 درصد) استفاده از اطلاعات جهت امور پژوهشي مي‌باشد. متخصصاني كه داراي مدرك تحصيلي كارشناسي ارشد هستند، با 39/7 درصد بالاترين انگيزه انتشار مطالب علمي را دارند. بيشترين نوع اطلاعات مورد جستجوي متخصصان نتايج تحقيقات با 79/2 درصد و اطلاعات فني با 65/9 درصد است كه بالاترين استفاده‌كنندگان آنها در گروههاي پژوهشگر مي‌باشند. كتب با 58/5 درصد و نشريات ادواري با 39/2 درصد بيشترين منبع مورد استفاده متخصصان بوده و در الويت اول و دوم قرار دارند. مهمترين كانالهاي غير رسمي دسترسي به اطلاعات ، تلاش و تجارب شخصي و حضور در گردهماييهاي داخل كشور است . 50 درصد متخصصان با مدرك دكترا نياز به دسترسي منابع علمي را از طريق حضور در مجامع علمي و فني خارج از كشور مرتفع مي‌نمايند. بيشترين روش جستجوي اطلاعات پژوهشگران، متخصصان استفاده از برگه‌دان و همكاران و متخصصان مي‌باشد. 59/1 درصد متخصصان از صفحات فشرده نوري اطلاعات مورد نيازشان را تامين مي‌كنند و 31/4 درصد متخصصان نيز اطلاعات مورد نيازشان را از طريق جستجوي بازيابي مي‌كنند كه بيشترين استفاده‌كنندگان از خطوط پيوسته داراي مدرك تحصيلي دكترا مي‌باشند. متوسط زماني كه متخصصان جهت جمع‌آوري اطلاعات صرف مي‌نمايند بين 6 تا 10 ساعت در هفته برآورد شده است . با توجه به پاسخهاي جمع‌آوري شده، 55/4 درصد از متخصصان اظهار داشتند كه ارزش كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني در فراهم آوردن منابع علمي مورد نيازشان، بالاترين اولويت را دارند. از مهمترين عوامل عدم دستيابي به اطلاعات مورد نياز متخصصان، عدم وجود آن منابع در كتابخانه‌ها و به موقع نرسيدن اطلاعات عنوان شده است .

 

طراحي و مديريت نظام اطلاع‌رساني علمي كشور

مشخصات
نگارش یافته توسط حری, عباس
مجموعه: دانشگاه تربیت مدرس
منتشر شده در 26 خرداد 1392
تعداد بازدید: 558

 

استاد راهنما: حری, عباس 

مقطع تحصیلی :کارشناسی ارشد
سال انتشار : 1373

چکیده:

 

هدف اصلي از انجام چنين تحقيقي بررسي وضعيت فعلي اطلاع‌رساني كشور و كسب آگاهي نسب به توانمنديها و نقاط ضعف مديريت اطلاعات در سطح كشور است ، تا با ترسيم چهرهء واقعي وضعيت اطلاع‌رساني كشور، در صورت وجود نارسايي و تنگنا با ارائه طرحي پيشنهادي نسبت به رفع نقائص موجود اقدام گردد.

 

بررسي ضرورت آموزش ضمن خدمت كتابداران در كتابخانه‌هاي مركزي دانشگاه‌هاي تابعه وزارت فرهنگ و آموزش عالي ايران

مشخصات
نگارش یافته توسط اردلان، رضا
مجموعه: دانشگاه تربیت مدرس
منتشر شده در 26 خرداد 1392
تعداد بازدید: 646

نام نویسنده : اردلان، رضا

استاد راهنما: مهرانگیز حریری

مقطع تحصیلی :کارشناسی ارشد
سال انتشار : 1373

چکیده:

 

به منظور بررسي نظريات كتابداران دانشگاهي ايران در مورد ضرورت آموزش ضمن خدمت و براي تعيين نيازهاي آموزش كتابداران و بررسي جنبه‌هاي مختلف آموزش ضمن خدمت ، تعداد 46 نفر از كتابداران متخصص شاغل در كتابخانه‌هاي مركزي دانشگاههاي كشور مورد پرسش قرار گرفتند، كه از ميان 40 نفر پاسخ دهنده 5ˆ42 درصد را مردان و 5ˆ57 درصد را زنان تشكيل مي‌دهند. نتايج پژوهش كه به روش توصيفي تنظيم شده است حاكي از آنست كه شكل‌دهي دوره‌هاي آموزشي براي كتابداران در تمام سطوح خصوصا كتابداران حرفه‌اي كه سابقه بيشتري در كتابخانه‌ها دارند، ضروري است . آموزش ضمن خدمت ، آموزش رسمي دانشگاهي و آموزش مستمر به ترتيب رتبه‌هاي اول تا سوم را به خود اختصاص داده‌اند. از ميان موضوعات مختلف ، تكنولوژي اطلاعات از سوي 80 درصد از كتابداران مهمترين موضوع و تهيه و سفارشات (60 درصد)، خدمات مرجع (60 درصد)، نمايه‌سازي و چكيده‌نويسي، (5ˆ57 درصد) و سازماندهي مواد (55 درصد) به ترتيب در اولويتهاي بعدي قرار گرفته‌اند. 2ˆ69 درصد از كتابداران معتقدند كه آموزش ضمن خدمت بهتر است به صورت كارگاه آموزشي و در دوره‌هاي كوتاه مدت برگزار شود. مديران كتابخانه‌ها در اين پژوهش مهمترين عامل راه‌اندازي اين دوره‌ها معرفي شده‌اند و كتابخانه ملي مسئول اجرا و برگزاري دوره‌ها مي‌باشد. همكاري سه جانبه مديران كتابخانه‌ها، گروههاي كتابداري و كتابخانه ملي در اين زمينه بسيار سودمند است . نتايج نشان مي‌دهد كه آموزش مستمر در كشور ما چندان شناخته شده نيست و آموزشهاي پراكنده در برگيرنده نيازهاي واقعي كتابداران نبوده است . نبود برنامه‌هاي استاندارد آموزش ضمن خدمت و مستمر براي كتابداران به اين معني است كه آموزشهاي رسمي دانشگاهي در بعضي موارد تنها آموزش كتابداران بوده است . بنابراين رفع نقائص سيستم آموزش كتابداري ايران بايد در اولويت قرار گيرد و آموزش ضمن خدمت بايد متوجه نيازهاي واقعي كتابداري باشد.

  1. طرح بهينه‌سازي جريان اطلاعات مديريتي در مراكز اطلاع‌رساني (مركز اطلاع‌رساني و خدمات علمي جهاد سازندگي، مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران و سازمان اسناد ملي ايران
  2. تجزيه و تحليل خدمات اطلاع رساني رايگان يا غير رايگان از ديدگاه مديران و متخصصان كتابخانه‌هاي مركزي دانشگاهي تهران
  3. انتظارات مديران كتابخانه‌هاي دانشكده‌اي تحت پوشش وزارت فرهنگ و آموزش عالي از كتابداران و اطلاع رسانان
  4. بررسي ميزان هماهنگي كتاب‌ها و مجلات رشته كتابداري با نيازهاي آموزشي دوره كارشناسي ارشد